Zmiany ku lepszemu? Ułatwienie dochodzenia wierzytelności?


Podstawy do zmian

Ogólnie rzecz ujmując płynność finansowa przedsiębiorcy w dużej mierze zależy od terminowego regulowania zobowiązań przez jego kontrahentów. Brak zapłaty lub opóźnienie w zapłacie należności jest jednym z głównych czynników wpływających na kondycję finansową przedsiębiorstwa oraz jednym z podstawowych utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej i rozwoju przedsiębiorstwa. Niejednokrotnie nierzetelność kontrahentów skutkuje popadaniem przez przedsiębiorców w „spiralę długów” wobec swoich partnerów biznesowych, pracowników czy Skarbu Państwa, hamując tym samym rozwój prowadzonej działalności.

Warto również zauważyć, że jak wynika wieloletniego doświadczenia Kancelarii, największe szanse na zwrot należności istnieją w ciągu 3 miesięcy od ustalonego terminu spełnienia świadczenia. Im później podejmowane są próby egzekucji długu, tym mniejsza jest ich skuteczność.

Do tej pory skuteczna egzekucja należności była utrudniona poprzez:

  • nadmiernie długotrwałą i sformalizowaną procedurę dochodzenia roszczeń, w szczególności pieniężnych, przed sądem powszechnym;
  • trudności w szybkim i skutecznym zabezpieczeniu roszczenia przed lub w toku postępowania sądowego oraz w skorzystaniu z niego po uwzględnieniu powództwa;
  • brak instrumentów prawnych, za pomocą których można byłoby ustalić, czy dłużnik wyzbył się majątku w celu pokrzywdzenia wierzyciela.

Taki stan rzeczy stał się przyczynkiem do przyjęcia Ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (Dz.U.2017.933), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Wprowadzone rozwiązania znajdą zastosowanie w postępowaniach wszczętych po tej dacie.

Cel zmian

Podstawowym celem wprowadzonych zmian było wzmocnienie praw i gwarancji dla wierzycieli poprzez poszerzenie przepisów k.p.c. o postępowaniu uproszczonym, które uważane jest za jeden z najbardziej skutecznych i przystępnych środków dochodzenia roszczeń.

Ułatwienie dochodzenia należności okiem Naszej Kancelarii

W efekcie wprowadzonych zmian ukierunkowanych na przyspieszenie procedury dochodzenia roszczeń przed sądami powszechnymi w postępowaniu uproszczonym będą rozpatrywane roszczenia wynikające m. in. z umów, rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności rzeczy sprzedawanej konsumentowi z umową, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20.000,00 zł (dotychczas było 10.000,00 zł).

Skuteczniejsze zabezpieczenia roszczeń wierzyciela zostanie zapewnione poprzez poszerzenie kompetencji sądu działającego z urzędu w ramach postępowania zabezpieczającego, ponieważ z urzędu mają być wpisywane do ksiąg wieczystych postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w postaci zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości albo własnościowego prawa do lokalu. Czynności prawne dokonane wbrew takim zakazom będą nieważne z mocy prawa.

Dodatkowo, przeciwdziałając upadkowi zabezpieczenia przed wszczęciu postępowania egzekucyjnego, wydłużony został – z jednego do dwóch miesięcy – termin, w którym co do zasady upadać będzie zabezpieczenie roszczeń pieniężnych, jak i niepieniężnych. Natomiast upadek zabezpieczenia w postaci m. in. zajęcia ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego, albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego czy też ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym ma nastąpić nie po dwóch tygodniach, lecz po miesiącu bezczynności uprawnionego, po uprawomocnieniu się orzeczenia uwzględniającego jego roszczenie.

Wprowadzone zmiany także dotknęły instytucji skargi paulińskiej, dzięki którym zyskała na skuteczności, a mianowicie została wprowadzona możliwość żądania od dłużnika ujawnienia informacji o czynnościach prawnych dokonanych odpłatnie lub nieodpłatnie na rzecz osób trzecich w ciągu ostatnich pięciu lat poprzedzających wszczęcie egzekucji, w wynik których dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż dotychczas.